Μέσα στο...καταχείμωνο, ανθίζουν φέτος οι ελιές, όπως διαπιστώνουν έκπληκτοι αρκετοί ελαιοπαραγωγοί από τις  πρώιμες, βόρειες και τις νότιες παραλιακές περιοχές της Κρήτης. Οι ειδικοί παρατηρούν με προσοχή την πρώιμη άνθιση πολλών φυτών και δένδρων, μεταξύ των οποίων και ελαιοδέντρων, με την ευχή, να μην εμφανιστούν ακραία καιρικά φαινόμενα και ειδικά απότομη πτώση της θερμοκρασίας, που μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα το «κάψιμο» των νέων βλαστών.

Πολλοί αγρότες ανησυχούν βλέποντας την αφύσικη για την εποχή, ανθοφορία στα ελαιόδεντρα και όπως εξηγεί ο ειδικός για την ελαιοκομία ερευνητής του Ινστιτούτου Υποτροπικών Φυτών και Ελιάς Χανίων, Γιάννης Μετζιδάκης, η πρώιμη αυτή βλάστηση ή και ανθοφορία των ελαιοδέντρων, δεν οφείλεται μόνο στις υψηλές θερμοκρασίες του τελευταίου μήνα.

Όπως διευκρινίζει ο ερευνητής του Ινστιτούτου εάν οι θερμοκρασίες τον υπόλοιπο Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο είναι φυσιολογικές τότε δεν θα υπάρξει κανένα πρόβλημα, όμως « εάν προχωρήσει η βλάστηση και μετά έχουμε μεγάλο στρες από χαμηλή θερμοκρασία φυσικά και θα έχουμε πρόβλημα στις κορυφές. Δηλαδή θα υπάρξει πρόβλημα σε πολύ αυστηρά κλαδεμένα δένδρα που θα έχουν βλάστηση ή σε νέα δένδρα που θα καούν από το κρύο οι κορυφές. Γιατί η τρυφερή βλάστηση πρέπει να μπει κανονικά σε χειμερία νάρκη, δεν μπορεί να έχεις 25 βαθμούς και ξαφνικά να κατέβει στους δέκα βαθμούς. Σίγουρα θα έχουμε κάψιμο και αυτό είναι το πρόβλημα των όψιμων παγετών που έχουν στην υπόλοιπη Ελλάδα. Ξεκινά η βλάστηση και ξαφνικά έρχεται παγετός. Θέλω να ευχηθώ να μην έχουμε τέτοια προβλήματα....»

Πάντως οι ελαιοκαλλιεργητές δεν μπορούν να κάνουν τίποτε εκτός από τις συνήθεις καλλιεργητικές φροντίδες, δηλαδή λίπανση, κλάδεμα, καταπολέμηση ζιζανίων και να εύχονται και αυτοί να μην έρθουν παγετοί και οι καιρικές συνθήκες να κυλήσουν ομαλά.

Οι άλλες καλλιέργειες

Όμως οι επιπτώσεις από τις υψηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν τον Δεκέμβριο και στις αρχές Ιανουαρίου επηρεάζουν γενικότερα τις καλλιέργειες, καθώς , όπως επισημαίνει ο διευθυντής του Ινστιτούτου Υποτροπικών Φυτών και Ελιάς Χανίων Κώστας Χαρτζουλάκης  « βιώσαμε για άλλη μια φορά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και αυτό ήταν φανερό καθώς περίπου για έναν μήνα είχαμε συνθήκες θερμοκρασίας πάνω από τους 20 βαθμούς κάτι που είναι ασυνήθιστο για την Κρήτη. Αυτό έχει όλες αυτές τις αρνητικές επιπτώσεις για τα φυτά και βλέπουμε ότι ενώ θα έπρεπε να είναι τα περισσότερα φυτά σε λήθαργο, αρχίζει να αναπτύσσεται η βλάστηση, να έχουμε πρόωρη άνθιση σε πολλές καλλιέργειες και το αποτέλεσμα όλων αυτών των κλιματικών συνθηκών ίσως να είναι αρνητικό εάν η επόμενη περίοδος που θα έρθει είναι στο άλλο άκρο. Δηλαδή εάν έχουμε πάρα πολύ χαμηλές θερμοκρασίες που θα επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη των φυτών».

Επιπλέον ο κ.Χαρτζουλάκης τονίζει πως η αλλαγή των καιρικών συνθηκών με κρύο και βροχές είναι αναγκαία αλλά να γίνει με σχετικά ήπιο τρόπο καθώς σε διαφορετική περίπτωση , χωρίς τις βροχές στα πεδινά και τα χιόνια στα ορεινά «θα εμφανιστούν άλλα προβλήματα, της έλλειψης νερών, της μη αναπλήρωσης του υπόγειου υδροφορέα, και αν έχουμε ένα μακρύ καλοκαίρι θα έχουμε πολύ σοβαρότερα προβλήματα από την έλλειψη υδατικών πόρων».

Σε ότι αφορά στις καλλιεργητικές φροντίδες που δημιουργούν τα νέα δεδομένα ο κ.Χαρτζουλάκης επισημαίνει πως «μια ανωμαλία των καιρικών συνθηκών δημιουργεί μια ανωμαλία και στην ανάπτυξη των καλλιεργούμενων φυτών. Το πώς θα εξειδικευτεί η κάθε επέμβαση εξαρτάται από το πώς θα προχωρήσουν οι κλιματικές συνθήκες και καλό είναι οι παραγωγοί να συμβουλεύονται τους κατά τόπους γεωπόνους ή και το Ινστιτούτο το οποίο είναι στην διάθεσή τους, για το πώς θα κυλήσει η φετινή καλλιεργητική περίοδος»

Σύμφωνα πάντως με εκτιμήσεις παραγωγών γεωπόνων, η ζεστή περίοδος στο καταχείμωνο είχε σαν αποτέλεσμα την πρωίμιση της παραγωγής και επιτάχυνση του «ξεβλαστώματος» σε λάχανα, κουνουπίδια, μπρόκολα, μαρούλια και φυλλώδη λαχανικά, όπως τα καλλιεργούμενα ραδίκια, σπανάκι και αντίδια. Αυτό οδήγησε  τους παραγωγούς σε αύξηση της συγκομιδής και υπάρχει κίνδυνος να μειωθεί η παραγωγή αυτών των ειδών στους επόμενους μήνες.

Πρόβλημα ενδέχεται να υπάρξει σε καλλιέργειες μηλιάς, αχλαδιάς, ροδακινιάς κ.α. , οι οποίες χρειάζονται συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ψύχους τον χειμώνα για να μπορέσουν να ανθίσουν και να καρποφορήσουν στην συνέχεια.

Αντιθέτως , οι αυξημένες θερμοκρασίες είχαν θετικά αποτελέσματα : Στην καλλιέργεια της φθινοπωρινής πατάτας καθώς ο καιρός ήταν ευνοϊκός για την συλλογή και αποθήκευσή της, Στα εσπεριδοειδή καθώς η συλλογή των καρπών έγινε με ευνοϊκές συνθήκες. Στα άγρια χόρτα τα οποία αυξήθηκαν πάρα πολύ , χωρίς να επηρεάζονται από πρώιμο ξεστάχυασμα καθώς οι σπόροι τους βλασταίνουν σταδιακά, ενώ ο καλός καιρός - έως τώρα - φαίνεται πως ευνόησε και την κτηνοτροφία καθώς εκτός της πλούσιας άγριας βλάστησης, τα ζώα δεν "ταλαιπωρήθηκαν" από χαμηλές θερμοκρασίες.