Γράφει ο Ναπολέων Σαραντίδης

Στις 18 Ιανουαρίου συγκαλείται το τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων με θέμα την συζήτηση επί των προτάσεων της κυβέρνησης για την διοικητική μεταρρύθμιση και φυσικά την λήψη αποφάσεων. Αμέσως μετά αναμένεται να συγκληθεί και συνέδριο από την Ένωση Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, ενώ ο πρωθυπουργός έχει ανακοινώσει πως οι επόμενες εκλογές με τα νέα δεδομένα θα γίνουν στις 14 Νοεμβρίου 2010.

Έτσι στόχος της κυβέρνησης είναι τα σχετικά νομοσχέδια για την διοικητική μεταρρύθμιση, αλλά και για τον νέο εκλογικό Νόμο - που σχετίζεται με την διοικητική μεταρρύθμιση - να έχουν ολοκληρωθεί και ψηφιστεί μέχρι τον ερχόμενο Μάρτιο.

Πάντως τις πρώτες επίσημες ανακοινώσεις και κατευθύνσεις αναμένεται να παρουσιάσει στις 18 Iανουαρίου ο υπουργός Eσωτερικών από το βήμα του συνεδρίου της KEΔKE, αν και αρχική δέσμευση ήταν οι προτάσεις να είναι έτοιμες πριν τις γιορτές, όπως επεσήμανε ο δήμαρχος Χανίων και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΚΕΔΚΕ Κυριάκος Βιρβιδάκης:

Εμείς περιμένουμε τις όποιες αποφάσεις της κυβέρνησης, αλλά ήδη γνωρίζουμε ότι δεν δεσμεύεται να μας δώσει πρόταση για το χωροταξικό μέχρι το συνέδριό μας και ως εκ τούτου, έχουμε αποφασίσει , μόλις δοθούν τα επιπλέον στοιχεία που αφορούν το χωροταξικό να κάνουμε έκτακτο συνέδριο...Δεν ξέρω βέβαια πως θα μπορέσει να σχεδιαστεί η διοικητική μεταρρύθμιση και οι εκλογές του Νοεμβρίου να γίνουν με το νέο καθεστώς, αλλά σε κάθε περίπτωση η ελπίδα πεθαίνει τελευταία».

Πάντως κοινή θέση πολλών αυτοδιοικητικών είναι να μην συζητήσουν σε πρώτο στάδιο την χωροταξική κατανομή των νέων δήμων που έτσι και αλλιώς θα μειωθούν δραστικά. Ως γνωστόν και σύμφωνα με την πρόταση του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης  της ΚΕΔΚΕ, στην Κρήτη οι 70 δήμοι και κοινότητες θα συνενωθούν σε 22. Στο Ν.Χανίων οι 25 γίνονται επτά. Στο Νομό Ρεθύμνης οι 11 γίνονται 4. Στο Νομό Ηρακλείου οι 26 γίνονται 8 και στο Νομό Λασιθίου οι 8 δήμοι γίνονται τρείς.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, για να υπάρξει συναίνεση θα πρέπει να εξασφαλιστούν και οι αναγκαίοι οικονομικοί πόροι, δηλαδή η εύρυθμη λειτουργία - των νέων μεγάλων δήμων, κάτι που για να γίνει επιβάλλει, εκτός των νέων αρμοδιοτήτων να μεταφερθούν στους δήμους και φόροι τους οποίους τώρα εισπράττει το κεντρικό κράτος.

 Σε ότι αφορά στην λειτουργία των νέων δήμων αναμένεται να παραμείνουν τα σημερινά δημοτικά διαμερίσματα και να αυξηθούν οι αντιδήμαρχοι καθώς εκτός των τομεακών αντιδημάρχων (π.χ. καθαριότητας) θα υπάρχουν και χωρικοί που στην ουσία θα εκπροσωπούν τους OTA που έπαψαν να υπάρχουν αυτόνομα μετά τη συνένωση. Mία από τις βασικές αλλαγές που επέρχονται -σύμφωνα και με τις προεκλογικές εξαγγελίες της κυβέρνησης- είναι η κατάργηση του 42% και η επαναφορά του 50%+1 για την εκλογή τοπικών αρχόντων.

Οι Περιφέρειες

Σε ότι αφορά στις Περιφέρειες αυτές θα γίνουν 14 από 13 που είναι σήμερα, οι Νομαρχίες θα μετατραπούν σε περιφερειακά διαμερίσματα, ενώ σε εκκρεμότητα παραμένει ο τρόπος εκλογής των Περιφερειαρχών αλλά και των αντιπεριφερειαρχών που θα αντικαταστήσουν τους σημερινούς Νομάρχες. Έτσι η Κρήτη θα αποτελέσει μια Περιφέρεια με τέσσερα Περιφερειακά Διαμερίσματα (Χανίων, Ρεθύμνης, Ηρακλείου, Λασιθίου) ενώ εκτός του αιρετού Περιφερειάρχη, θα υπάρχουν και - τουλάχιστον - τέσσερεις αντιπεριφερειάρχες που είναι άγνωστο εάν θα εκλέγονται ή θα ορίζονται από τον Περιφερειάρχη , όπως π.χ. γίνεται σήμερα με τους αντινομάρχες.

Ο εκλογικός Νόμος

Πάντως η διοικητική μεταρρύθμιση είναι συνυφασμένη και με τον νέο εκλογικό Νόμο που προωθεί η κυβέρνηση καθώς οι νέες περιφέρειες και οι νέοι δήμοι έχουν άμεση σχέση με τις μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες . Η σχετική συζήτηση οδηγεί στο να υπάρχουν όσο το δυνατόν περισσότερες μονοεδρικές περιφέρειες, ο αριθμός των οποίων σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη αυτή τη στιγμή, θα είναι 170. Στις μονοεδρικές θα υπάρχει η δυνατότητα σταυρού ενώ κάποιες θα συμπίπτουν με τα όρια των νέων μεγάλων δήμων. 

Για παράδειγμα, εάν δημιουργηθεί ο μεγάλος δήμος των Χανίων (που προτείνει το ΙΤΑ) λόγω του πληθυσμού του που θα ξεπερνά τους 90.000 πολίτες μάλλον είναι βέβαιο πως θα αποτελέσει και μια μονοεδρική εκλογική περιφέρεια. Οι υπόλοιποι 125 βουλευτές θα εκλέγονται από λίστα στις πέντε ευρείες εκλογικές περιφέρειες και πέντε βουλευτές θα εκλέγονται από την ομογένεια. Η αναλογικότητα του νόμου θα διατηρηθεί στο 86% που προβλέπει ο «νόμος Σκανδαλίδη» και θα διατηρηθεί το πριμ των 40 εδρών στο πρώτο κόμμα.

Η Κρήτη μαζί με τα νησιά του Αιγαίου θα αποτελέσουν μια ευρεία εκλογική περιφέρεια στην οποία θα εκλέγονται, 31 βουλευτές, από τους οποίους οι 11, σε ισάριθμες μονοεδρικές περιφέρειες στην Κρήτη και συγκεκριμένα τέσσερεις στο Ηράκλειο, τρείς στα Χανιά και από δύο σε ισάριθμες μονοεδρικές σε Ρέθυμνο και Λασίθι.  Επίσης δύο βουλευτές θα εκλέγονται από τις Κυκλάδες, τρείς από τα Δωδεκάνησα, ένας από την Σάμο, ένας από την Χίο και δύο από μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες στην Λέσβο. Οι υπόλοιποι 11 βουλευτές που υπολείπονται θα εκλέγονται μέσω λίστας από την ευρεία εκλογική περιφέρεια Κρήτης και νησιών του Αιγαίου.