Όσον αφορά τη φημολογία για αύξηση του ΦΠΑ, αυτό είναι κάτι που δεν διέψευσε ούτε ο ίδιος ο πρωθυπουργός, περιοριζόμενος μόνο στο να πει ότι δεν έχει τέτοια εισήγηση από το οικονομικό επιτελείο. «Δεν υπάρχει στις εισηγήσεις του οικονομικού επιτελείου προς εμένα, δεν ξέρω, όμως, τι θα προκύψει από τη διαβούλευση», ήταν η φράση με την οποία επέλεξε να απαντήσει στο σχετικό ερώτημα.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις κυβερνητικών παραγόντων η αύξηση των συντελεστών του ΦΠΑ είναι ουσιαστικά το «plan B» της κυβέρνησης στην περίπτωση που απαιτηθούν επιπλέον έσοδα για να μείνει στη γραμμή εκτέλεσης του προγράμματος σταθερότητας.

Υπολογίζεται ότι κάθε μία μονάδα αύξησης στον φόρο προστιθέμενης αξίας εισφέρει στα δημόσια ταμεία 1 δισ. ευρώ, οπότε όσοι βλέπουν αύξηση στον ορίζοντα την προσδιορίζουν περίπου στο 2% με 3%. «Δεν είναι το plan B είναι η τελευταία λύση που απευχόμαστε», δηλώνουν στις τηλεφωνικές τους επικοινωνίες με δημοσιογράφους στελέχη του οικονομικού επιτελείου και μένουν στην εκτίμηση πως «τελικά δεν θα χρειαστεί να φθάσουμε εκεί».

Ποτά - τσιγάρα

Αντίθετα, όλα δείχνουν πως πολύ σύντομα θα ανακοινωθεί το ακριβές ύψος των αυξήσεων στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε ποτά και τσιγάρα, ενώ πιθανή θεωρείται και η αύξηση στον ΕΦΚ των καυσίμων, από το δεύτερο εξάμηνο του νέου έτους. Με μίνι νομοσχέδιο που θα κατατεθεί εντός του Ιανουαρίου θα προβλέπεται η αύξηση των ΕΦΚ σε τσιγάρα και ποτά κατά τουλάχιστον 10%, γεγονός που μεταφράζεται σε αύξηση 40 λεπτών ανά πακέτο τσιγάρων και 1-2 ευρώ ανά φιάλη ποτού.
Για το πετρέλαιο και τη βενζίνη ο υπουργός Οικονομικών σημειώνει πως δεν πρόκειται να υπάρξουν αυξήσεις εντός του πρώτου εξαμήνου. Πάντως, η αύξηση των ΕΦΚ σε πετρέλαιο και βενζίνη δεν αποκλείεται να ενταχθεί σε πακέτο έκτακτων μέτρων στον βαθμό που θα υπάρξουν αστοχίες στην εκτέλεση του προϋπολογισμού το πρώτο τρίμηνο του έτους. Τότε η κυβέρνηση θα κάνει ταμείο και αν φανεί ότι απειλείται ο στόχος για μείωση του ελλείμματος στο 8,7% του ΑΕΠ, όπως έχουμε δεσμευθεί έναντι των Βρυξελλών, τότε τα μέτρα άμεσης αναστήλωσης των εσόδων στα οποία περιλαμβάνεται και η αύξηση του ΦΠΑ δεν μπορεί να αποκλειστούν.

Σύνδεση ΦΠΑ - αποδείξεων

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών, στην προσπάθειά της να εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά, αποφεύγοντας -στο μέτρο του δυνατού- πρόσθετες επιβαρύνσεις για τους φορολογούμενους, εξετάζει θετικά πρόταση που κατατέθηκε και προβλέπει τη σύνδεση του ΦΠΑ με το μέτρο των αποδείξεων.

Κορυφαίοι παράγοντες του υπουργείου επισημαίνουν ότι πρωταρχικός στόχος για το επόμενο έτος είναι η αύξηση των εσόδων, ειδικά από την «πηγή» του ΦΠΑ, όπου καταγράφονται και οι μεγαλύτερες απώλειες, όχι μόνο λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η αγορά εξαιτίας της κρίσης, αλλά κυρίως λόγω της εκτεταμένης φοροδιαφυγής.

Στο πλαίσιο λοιπόν αυτό, μελετάται, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ανώτατο στέλεχος του υπουργείου, να εξαπολυθεί «τριπλό κυνήγι» για την αύξηση των εισπράξεων του ΦΠΑ μέσω:

- Της διεύρυνσης του «πακέτου» των αποδείξεων, οι οποίες είτε θα εκπίπτουν από το εισόδημα ή το φόρο είτε θα συνδεθούν με το αφορολόγητο όριο. Οσον αφορά, ειδικότερα, στην τελευταία πρόταση, με βάση την εισήγηση που έχει κατατεθεί στο υπουργείο, προβλέπει ότι, για να ισχύει το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ για μισθωτούς και συνταξιούχους, θα πρέπει οι συγκεκριμένοι υπόχρεοι να προσκομίζουν στην εφορία αποδείξεις ύψους τουλάχιστον 6.000 ευρώ από δικηγόρους, κομμωτήρια, εστιατόρια, γυμναστήρια κ.λπ., ενώ το ίδιο θα πρέπει να κάνουν και οι ελεύθεροι επαγγελματίες για να έχουν το αφορολόγητο των 10.500 ευρώ. Με την εφαρμογή του ανωτέρω μέτρου, εκτιμάται ότι οι όλοι οι φορολογούμενοι θα ζητούν αποδείξεις και, επομένως, θα αυξηθούν αισθητά και τα έσοδα από το ΦΠΑ. Ομως για να επιτευχθεί ο εν λόγω στόχος, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να επιβάλλεται ΦΠΑ σε όλες τις υπηρεσίες.

- Τη διεύρυνσης της βάσης επιβολής ΦΠΑ, δηλαδή εφαρμογή του σε όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες και επιτηδευματίες. Το εν λόγω μέτρο κρίνεται από τα στελέχη του υπουργείου προαπαιτούμενο για την καθολική εφαρμογή του μέτρου των αποδείξεων.

Σημειώνεται, ότι η σχετική πρόταση, που βρίσκεται ήδη στα χέρια των στελεχών του υπουργείου Οικονομικών, προβλέπει μεταξύ άλλων και τα εξής:

- Κατάργηση της απαλλαγής από το ΦΠΑ της παροχής υπηρεσιών από δικηγόρους, συμβολαιογράφους, άμισθους υποθηκοφύλακες και δικαστικούς επιμελητές. Η συγκεκριμένη απαλλαγή δεν συνάδει με κάθε έννοια κοινωνικής δικαιοσύνης, όπως υποστηρίζουν και στελέχη του υπουργείου, δεδομένου ότι στην Ελλάδα όλοι οι άλλοι ελεύθεροι επαγγελματίες υπόκεινται στο ΦΠΑ. Από την άλλη εξάλλου πλευρά, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι στις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης οι υπηρεσίες αυτές υπάγονται στο φόρο.

- Κατάργηση της απαλλαγής από το ΦΠΑ της παροχής υπηρεσιών από συγγραφείς, καλλιτέχνες και ερμηνευτές έργων τέχνης εκτός από αυτές που παρέχονται απευθείας στο κοινό. Με δεδομένο ότι πρόκειται για παροχή υπηρεσιών σε ενδιάμεσα, όπως επισημαίνουν οι εισηγητές της συγκεκριμένης πρότασης, η υπαγωγή αυτών των υπηρεσιών στο ΦΠΑ δεν προκαλεί ουδεμία πρόσθετη επιβάρυνση, λόγω του δικαιώματος έκπτωσης του φόρου των εισροών.

- Της καθολικής χρήσης ταμιακών μηχανών από τα βενζινάδικα, τους εκμεταλλευτές ταξί κ.λπ.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι ανωτέρω προτάσεις θα αποτελέσουν, την επόμενη εβδομάδα, αντικείμενο της ομάδας εργασίας που έχει ως έργο το σχεδιασμό του πακέτου μέτρων για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.